Ik wil mij voorbereiden op een gezonde zwangerschap

In het kort

In het kort

  • Vóórdat u zwanger bent kunt u een aantal dingen doen om de kans op een gezond kind te vergroten, zoals:
  • Slik foliumzuur .
  • Gebruik medicijnen alleen na overleg met uw huisarts of specialist.
  • Informeer of u of uw partner een erfelijke ziekte in de familie heeft.
  • Informeer of er risico's zijn op uw werk.
  • Eet gezond en let op uw gewicht.
  • Stop met roken en drugs.
  • Bent u zwanger? Drink geen alcohol, zorg voor extra hygiëne en eet gezond en veilig.

foliumzuur

Foliumzuur wordt ook wel vitamine B11 genoemd. Het is vooral aanwezig in groenten en volkorenproducten.

Foliumzuur speelt een belangrijke rol in het lichaam. Het is bijvoorbeeld nodig voor de aanmaak van de rode bloedcellen en voor de werking van de zenuwen. Bovendien is het zeer belangrijk voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel van de ongeboren baby.

Ons lichaam kan foliumzuur niet zelf maken. Daarom moeten we het via ons voedsel binnenkrijgen. Foliumzuur verlaat het lichaam in kleine hoeveelheden via de urine. Om gezond te blijven, is daarom telkens een nieuwe hoeveelheid foliumzuur via het voedsel nodig.

Het is te gebruiken om aangeboren afwijkingen te voorkomen bij zwangerschap en kinderwens, bij vitaminegebrek, bij bepaalde vormen van bloedarmoede en bij homocystinurie (een stofwisselingsziekte).

Bron: Apotheek.nl
Beschrijving

Waarom een zwangerschap voorbereiden?

De eerste weken van een zwangerschap zijn heel belangrijk voor de ontwikkeling van een kind. Maar de meeste vrouwen weten pas na die eerste weken dat ze zwanger zijn. 

Gelukkig zorgt de natuur er voor dat bijna elk kind gezond wordt geboren. Daarnaast kunt u vóórdat u zwanger wordt, al een aantal dingen doen om de kans op een gezond kind te vergroten.

Adviezen vóórdat u zwanger bent

Wat kunt u doen als voorbereiding op een zwangerschap?

Bereid u goed voor op een zwangerschap. Al voordat u zwanger bent zijn de volgende adviezen belangrijk.

Foliumzuur

Slik dagelijks foliumzuur 0,4 of 0,5 mg. Doe dat vanaf 4 weken voordat u zwanger zou kunnen raken tot en met de 10e week van de zwangerschap. De kans op een kind met een open rug wordt daardoor extra klein.

Medicijnen alleen in overleg

Gebruikt u medicijnen? Dan is het goed dat uw behandelaars en de apotheek weten dat u zwanger wilt worden. Vaak wordt de hoeveelheid medicijnen aangepast. Of u krijgt een medicijn dat voor de zwangerschap veiliger is.
Gebruik niet zomaar medicijnen. En overleg eerst met uw arts als u wilt stoppen met medicijnen. Gebruik ook geen medische crème of zalf of middelen die u zonder recept kunt kopen. Alleen paracetamol mag u zonder overleg gebruiken. Ook mannen moeten met sommige medicijnen stoppen omdat ze schadelijk zijn voor de zaadcellen.

Chronische ziekte

Sommige ziektes of klachten hebben extra aandacht nodig bij een mogelijke zwangerschap. Dat geldt bijvoorbeeld voor diabetes, hoge bloeddruk, schildklierziektes, epilepsie, trombose, astma, depressie en angststoornissen. Het is goed om dit met uw huisarts te bespreken en zo nodig contact op te nemen met de specialist.

Seksueel overdraagbare aandoening

Heeft u of uw partner de laatste jaren wisselende seksuele contacten gehad? Dan is er kans dat u een soa heeft opgelopen. Bijvoorbeeld een infectie met chlamydia, hiv of hepatitis B. Laat u op soa onderzoeken voordat u zwanger bent. Als u een soa heeft kunt u alvast hiervoor worden behandeld.

Erfelijke ziekten

De kans op een erfelijke ziekte is erg klein. Soms is er reden om extra op te letten. In die gevallen kan het belangrijk zijn om, voordat u zwanger wordt, onderzoek te doen zodat u hierop voorbereid bent. Bijvoorbeeld:

  • Als er in uw naaste familie (of die van uw partner) een erfelijke ziekte voorkomt, zoals taaislijmziekte, spierziekten, het downsyndroom of een open ruggetje.

  • Als u familie bent van uw partner. Dan is de kans groter dat een erfelijke ziekte tot uiting komt.

  • Als iemand uit het Middellandse Zee-gebied, Afrika, Azië, Midden Oosten, of het Carribisch gebied komt. Dan kan hij of zij (ongemerkt) drager zijn van een erfelijke ziekte van de bloedcellen.

Leeftijd

Hoe ouder u bent als u zwanger wordt, hoe groter de kans dat uw kind afwijkingen heeft. Iedere vrouw kan vroeg in de zwangerschap bloedonderzoek en een echo laten doen (prenatale screening). Zo kunt u beter inschatten hoe groot de kans is op een chromosoomafwijking zoals bij het downsyndroom.

Inentingen (vaccinaties)

De meeste vrouwen in Nederland zijn als kind al tegen rode hond ingeënt. Als u niet bent ingeënt tegen rode hond, doe dat dan alsnog ruim voordat u zwanger wordt. De eerste 4 weken na die inenting mag u nog niet zwanger worden.

Bijna iedereen in Nederland heeft als kind waterpokken gehad. Heeft u nooit waterpokken gehad? Bespreek het met uw huisarts. U kunt zich dan tegen waterpokken laten inenten voordat u zwanger wordt. De eerste 4 weken na die inenting mag u nog niet zwanger worden. U betaalt de inenting zelf.

Verre reizen

Informeer, voor u op reis gaat, of er een verhoogde kans is op bepaalde infecties, zoals malaria, gele koorts of cholera. Bespreek of dergelijke infecties schadelijk kunnen zijn voor een zwangerschap. Ook is het belangrijk te kijken welke malariatabletten wel en welke niet veilig zijn tijdens zwangerschap.

Werkomstandigheden

Chemicaliën en straling kunnen de vruchtbaarheid van een vrouw of man verminderen. Chemische stoffen, straling, ploegendiensten, lichamelijk zwaar werk en stress kunnen belastend zijn in de vroege zwangerschap. Ga na of er risico’s zijn op uw werk en bespreek dit dan met de bedrijfsarts. In de buurt van computers en magnetrons loopt u geen risico.

Gezond gewicht

Bij extreme magerte of juist sterk overgewicht, is er iets meer kans op problemen met de vruchtbaarheid, zwangerschap of bevalling. Overgewicht geeft bijvoorbeeld meer kans op zwangerschapsdiabetes.
Kijk of u met gezonde voeding op een gezond gewicht kunt komen. 

Roken en drugs

Stop ruim voordat u zwanger wordt met roken. Roken vermindert de vruchtbaarheid. Het vergroot de kans op sterfte van de vrucht, op vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Roken én meeroken tijdens de zwangerschap verhoogt de kans op wiegendood. Ook cannabis en andere drugs kunnen ernstige problemen geven tijdens de zwangerschap.

Voor mannen geldt dat roken, alcohol en drugs de vruchtbaarheid kunnen verminderen. Uw huisarts kan u en uw partner ondersteunen bij stoppen met roken, drugs of alcohol. Ook kunt u advies krijgen over gezond eten en regelmatig bewegen. 

    foliumzuur

    Foliumzuur wordt ook wel vitamine B11 genoemd. Het is vooral aanwezig in groenten en volkorenproducten.

    Foliumzuur speelt een belangrijke rol in het lichaam. Het is bijvoorbeeld nodig voor de aanmaak van de rode bloedcellen en voor de werking van de zenuwen. Bovendien is het zeer belangrijk voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel van de ongeboren baby.

    Ons lichaam kan foliumzuur niet zelf maken. Daarom moeten we het via ons voedsel binnenkrijgen. Foliumzuur verlaat het lichaam in kleine hoeveelheden via de urine. Om gezond te blijven, is daarom telkens een nieuwe hoeveelheid foliumzuur via het voedsel nodig.

    Het is te gebruiken om aangeboren afwijkingen te voorkomen bij zwangerschap en kinderwens, bij vitaminegebrek, bij bepaalde vormen van bloedarmoede en bij homocystinurie (een stofwisselingsziekte).

    Bron: Apotheek.nl

    cannabis

    Cannabis is een kruidenmiddel, het bevat de toppen van de plant Cannabis sativa. Andere namen zijn marihuana of wiet. De apotheek levert speciale producten met een vaste samenstelling aan werkzame stoffen: de medicinale cannabis.

    Artsen schrijven medicinale cannabis voor bij MS (multipele sclerose). Ze schrijven het soms voor bij ernstige spierkrampen door ruggenmergschade, misselijkheid en braken door behandeling van kanker, hiv, aids of hepatitis C, chronische pijn, vooral zenuwpijn, tics (syndroom van Gilles de la Tourette) en glaucoom (verhoogde oogboldruk).

    Ze schrijven het ook voor in de palliatieve zorg (zorg in de laatste levensfase) om misselijkheid en pijn te bestrijden en de eetlust op te wekken. En bij epilepsie, maar de werking is daarbij niet aangetoond.

    Uw arts zal cannabis pas voorschrijven als de gebruikelijke behandelingsmethoden onvoldoende werken of wanneer er te veel bijwerkingen optreden.

    Bron: Apotheek.nl

    paracetamol

    Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

    Het is te gebruiken bij verschillende soorten pijn zoals, hoofdpijn, migraine, koorts, griep, verkoudheid, keelpijn, bijholteontsteking, middenoorontsteking, oorpijn, artrose, spierpijn, gewrichtspijn en menstruatieklachten.

    Bron: Apotheek.nl
    Adviezen als u zwanger bent

    Aanvullende adviezen als u zwanger bent

    De adviezen die voor een zwangerschap gelden blijven ook tijdens de zwangershap belangrijk. Als u zwanger bent, komen de volgende adviezen erbij om de kans op een gezonde zwangerschap te vergroten.   

    Drink geen alcohol

    Er zijn aanwijzingen dat zelfs kleine hoeveelheden alcohol schadelijk kunnen zijn voor de zwangerschap, de groei en de ontwikkeling van uw kind.

    Hygiëne

    Tijdens de zwangerschap heeft u minder weerstand tegen infecties. Zorg daarom dat u regelmatig de handen wast en hygiënisch met voedsel omgaat. Reinig oppervlakken die met rauw vlees in aanraking zijn gekomen. Via aarde en de ontlasting van katten kunt u in contact komen met bacteriën of parasieten die voor de zwangerschap schadelijke kunnen zijn. Gebruik daarom handschoenen als u gaat tuinieren en bij verschonen van de kattenbak.

    Gezonde voeding

    Eet gezond en gevarieerd (niet meer of minder dan normaal).

    • Aanvullende vitaminen en mineralen zijn niet nodig. Neem geen vitaminen zonder overleg. Sommige vitamines, zoals vitamine A kunnen bij teveel gebruik schadelijk zijn voor de baby.
    • Beperk het gebruik van koffie en andere dranken met cafeïne, zoals cola en energiedrankjes. Te veel cafeïne geeft kans op een laag geboortegewicht. Probeer eventueel cafeïnevrije koffie.
    • Neem geen lever of leverproducten, zoals paté en leversmeerworst.
    • Eet vlees, kip, vis, schaal- of schelpdieren alleen als het goed doorbakken is. 
    • Drink of eet geen rauwe (ongepasteuriseerde) melk of melkproducten. En eet geen rauwe eieren of producten waar deze in verwerkt zijn (zoals zelfgemaakt mayonaise en tiramisu).
    • Zorg ervoor dat u fruit, sla en rauwe groenten goed wast, voordat u ze eet.
    • Vermijd producten als zachte ongepasteuriseerde kazen, gerookte of gemarineerde vis, gerookte mosselen, kant- en klare voedingsmiddelen, softijs en voorgesneden salades.
    • Zo voorkomt u dat u bacteriën of parasieten binnenkrijgt die schadelijk zijn voor het ongeboren kind. 

      vitamine A

      Vitamine A is nodig voor:

      • Het functioneren van het netvlies en het hoornvlies van het oog.
      • De huid en slijmvliezen.
      • De groei en de botontwikkeling bij kinderen.
      • Het afweersysteem tegen ziekteverwekkers.
      • De voortplanting en de ontwikkeling van een ongeboren baby.

      Ons lichaam kan vitamine A niet zelf maken. Daarom moeten we het via ons voedsel binnenkrijgen. Vitamine A komt voor in lever, vis, melkproducten, boter, margarine, eierdooier, donkergroene bladgroenten, koolsoorten en geeloranje gekleurde groenten en fruit. Vitamine A verlaat het lichaam in kleine hoeveelheden. Om gezond te blijven, is daarom telkens nieuw vitamine A via het voedsel nodig.

      Vitamine A is te gebruiken bij vitaminegebrek en bij infecties met virussen, zoals mazelen.

      Bron: Apotheek.nl

      ORS

      ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

      Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

      Bron: Apotheek.nl
      Wanneer contact?

      Wanneer contact in de voorbereiding op een zwangerschap?

      U kunt met uw huisarts of verloskundige bespreken hoe u zich op een zwangerschap kunt voorbereiden. 

      Neem weer contact op met de praktijk zodra u zwanger bent. Dan bespreken we hoe het verder gaat. Meestal zal de verloskundige u begeleiden.

      Als er een kans is dat de zwangerschap of bevalling moeilijker zal verlopen, verwijst de huisarts u naar de gynaecoloog.

      Meer informatie

      Meer informatie over het voorbereiden van een zwangerschap

      Op strakszwangerworden.nl staan tips en adviezen over hoe u zo gezond mogelijk zwanger kunt worden.

      Op zwangerwijzer.nl kunt u een vragenlijst invullen om na te gaan of er risico's zijn voor de zwangerschap en uw baby. Als er risico's zijn krijgt u direct advies. 

      Allesoverzwanger.nl geeft informatie over het voorbereiden van een zwangerschap. Over zwangerschap, bevalling en kraamtijd. En over hoe de geboortezorg in Nederland georganiseerd is.

      Bekijk ook de nieuwe brochure Wat je moet weten over alcohol en roken

      Op AlcoholenZwangerschap.nl vindt u wat alcohol doet als u zwanger wilt worden.   

      De informatie over het voorbereiden van een zwangerschap is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Standaard Preconceptiezorg.

      Laatst herzien op

      Vond u deze informatie nuttig?

      Vond u deze informatie nuttig?
      Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
      Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.