Ik heb de ziekte van Lyme

In het kort

In het kort

  • De ziekte van Lyme komt door een tekenbeet.
  • Het eerste verschijnsel (dagen tot 3 maanden na de tekenbeet) is meestal een rode of roodblauwe vlek die groter wordt.
    Bij een donkere huid kan de vlek gelig of blauwig zijn.
  • Bij zo'n vlek is het vrijwel zeker dat u Lyme heeft. Bloedonderzoek is dan niet zinvol. U krijgt antibiotica.
  • Andere verschijnselen van Lyme zijn onder andere:
    • griepachtige klachten (koorts, hoofdpijn, spierpijn, moeheid)
    • pijn, minder kracht in armen, benen of romp, tintelingen, of pijn in een of meer gewrichten.
Videos

Videos

Wat is het

Wat is de ziekte van Lyme?

De ziekte van Lyme wordt door de bacterie Borrelia veroorzaakt. Daarom heet de ziekte ook wel Borreliose.
Teken kunnen deze bacterie aan mensen doorgeven.

De ziekte van Lyme is lastig te herkennen: De klachten komen pas na weken tot maanden en niet allemaal tegelijk. Daar komt bij dat diezelfde klachten ook een andere oorzaak kunnen hebben.

Als u klachten van de ziekte van Lyme vroeg ontdekt, dan is de ziekte goed te behandelen.

Wat merk ik

Wat merkt u bij de ziekte van Lyme?

De ziekte van Lyme ontwikkelt zich langzaam, meestal eerst op de plek van de beet, later in andere delen van uw lichaam. De verschijnselen ontwikkelen zich niet bij iedereen op dezelfde manier.

Een rode of blauwrode vlek (erythema migrans) is meestal het eerste verschijnsel:

  • Binnen enkele dagen tot 3 maanden kan rond de plaats van de tekenbeet (of op een andere plek van uw lichaam) een rode of blauwrode vlek ontstaan. Bij een donkere huidskleur kan de vlek er gelig of blauwig uitzien.
  • De vlek wordt binnen enkele dagen groter (meestal groter dan 5 cm).
  • De vlek kan vanuit het midden geleidelijk bleek worden. Dan kan de vlek er uitzien als een ring.
  • Bij sommigen heeft de vlek blaasjes, puistjes en schilfers. Dit komt zelden voor.
  • De vlek kan branderig voelen of jeuken.
  • De vlek verdwijnt vanzelf na enkele weken tot een jaar. Dit hoeft niet te betekenen dat de bacterie weg is. De bacterie kan in het lichaam aanwezig blijven en later andere klachten veroorzaken.
  • Sommige mensen hebben de 'Lyme-bacterie' gekregen zonder dat ze een tekenbeet hebben opgemerkt. Of zonder dat ze een rode ring of vlek hebben opgemerkt (bijvoorbeeld als een vlek op het hoofd door haar wordt bedekt).

Enkele dagen tot weken na de tekenbeet 

  • Een grieperig gevoel kan ontstaan: met koorts, hoofdpijn, spierpijn, gewrichtspijn en moeheid.
    Dit gevoel kan tegelijk met de rode vlek of los daarvan ontstaan.

Latere klachten van Lyme in de rest van uw lichaam
Soms kunnen langere tijd (enkele dagen tot maanden) na de tekenbeet de volgende klachten ontstaan:

  • rode plekken op andere plekken van uw lichaam (multipele erythema migrans)
  • spierpijn
  • pijnscheuten, krachtverlies of een doof en tintelend gevoel in uw arm, been of romp
  • hoofdpijn
  • pijn in uw gezicht;
  • opeens dubbel zien of één oog niet goed kunnen sluiten (bij kinderen vaak aan beide ogen)
  • een oogontsteking
  • hartkloppingen, duizelig, benauwd, flauwvallen of pijn op de borst
  • gewrichtsklachten, bijvoorbeeld een of meer pijnlijke of dikke gewrichten, meestal alleen de knie. Zie ook reactieve gewrichtsontsteking.
  • een roodblauwe verdikking of kleine knobbel aan het oor, de tepel of balzak.

Nog later (maanden tot jaren na een tekenbeet) kan zwelling en pijn aan een of meerdere gewrichten ontstaan, vooral in de armen en benen. Ook kunnen huidaandoeningen of hartproblemen ontstaan.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Oorzaken

Hoe ontstaat de ziekte van Lyme?

  • De ziekte van Lyme wordt overgedragen door teken. Teken zijn kleine, spinachtige diertjes die in struiken en hoog gras leven. De teek bijt zich vast in de huid van mensen of dieren en voedt zich met bloed. Daarbij kan de teek de ziekmakende bacterie Borrelia aan de mens of dier doorgeven.
  • In Nederland is gemiddeld 1 op de 5 teken (20 procent) besmet met de bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Wel zijn er grote verschillen: op de ene plaats is de helft van de teken besmet, op andere bijna geen. De meeste mensen worden niet ziek na een tekenbeet. De kans op de ziekte van Lyme na een tekenbeet is ongeveer 2-3 procent. Dat betekent dat als 100 mensen door een teek worden gebeten, 2 of 3 daarvan de ziekte van Lyme krijgen.
  • Tekenbeten zijn vaak pijnloos. Iemand kan dus de ziekte van Lyme krijgen zonder ooit een tekenbeet te hebben opgemerkt.
  • Na besmetting met de bacterie Borrelia bent u niet immuun: Elke nieuwe tekenbeet kan bij u opnieuw de ziekte van Lyme veroorzaken.
  • Dieren of mensen die de ziekte van Lyme hebben, kunnen de ziekte waarschijnlijk niet aan u doorgeven.
Onderzoeken

Onderzoek bij de ziekte van Lyme

De huisarts bekijkt uw huid. Een rode of roodblauwe vlek of ring die langzaam groter wordt (erythema migrans) betekent bijna zeker dat u de ziekte van Lyme heeft. Bloedonderzoek doen is dan niet zinvol omdat dit voor de keuze van de behandeling geen invloed heeft.

Bij andere mogelijke verschijnselen van Lyme kan de huisarts wel bloedonderzoek doen naar Lyme. Hij kan zo nodig met de specialist overleggen of verder onderzoek nodig is (bijvoorbeeld met een ruggenprik, een prik in het gewricht of door een klein stukje huid voor onderzoek weg te halen). In dat geval verwijst de huisarts u naar het ziekenhuis (naar een internist-infectioloog of een Lyme expertise centrum).

Medicijnen

Medicijnen bij de ziekte van Lyme

Bij de ziekte van Lyme schrijft de huisarts medicijnen tegen bacteriën voor (antibiotica).

Bij een rode of roodblauwe vlek of ring op de huid die langzaam groter wordt (erythema migrans) is een antibioticakuur met tabletten voldoende. Maak de kuur helemaal af.

Bij andere mogelijke klachten van Lyme kan de huisarts met de specialist overleggen. Zo nodig verwijst de huisarts u naar de specialist voor de behandeling met antibiotica.

Sommige mensen houden ook na behandeling last van moeheid.

Er is voor mensen geen vaccin om de ziekte van Lyme te voorkomen.

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder bij de ziekte van Lyme?

Als u de eerste verschijnselen van Lyme vroeg ontdekt, is de ziekte goed te behandelen.

Klachten die pas later of op een andere plek van uw lichaam ontstaan, ontdekt u meestal pas later. Ook deze zijn te behandelen. Soms houdt u er dan wel klachten aan over.

Wanneer bellen

Wanneer contact opnemen bij de ziekte van Lyme?

Neem contact op met uw huisarts:

  • Als u een teek heeft verwijderd die waarschijnlijk langer dan 24 uur op uw huid vast gezeten heeft. Dat geldt óók als u de ziekte van Lyme heeft of al eerder een keer gehad heeft.
  • Als ergens op uw lichaam een verkleuring of rode vlek of ring ontstaat die langzaam groter wordt (ook als u geen tekenbeet heeft opgemerkt).
  • Als de rode vlek na behandeling met antibiotica na enkele weken niet verdwijnt.
  • Als u enkele dagen tot maanden na een tekenbeet griepachtige verschijnselen krijgt (koorts, hoofdpijn, spierpijn, moeheid), ook als u geen rode vlek heeft opgemerkt.
  • Als u dagen tot maanden na een tekenbeet of groter wordende rode vlek andere verschijnselen krijgt die kunnen passen bij de ziekte van Lyme (bijvoorbeeld uitstralende pijn, minder kracht in armen, benen of romp, tintelingen, of pijn in een of meer gewrichten).
Meer informatie

Meer informatie over tekenbeet en de ziekte van Lyme

Meer informatie over tekenbeten en de ziekte van Lyme vindt u bij:

Het RIVM ontwikkelde een gratis Tekenbeet-app. Met deze app kunt u opzoeken hoe een teek eruit ziet en hoe u een teek snel verwijdert. Deze app kunt u buiten gebruiken, zonder internetverbinding.

  • Android: U kunt de app hier downloaden.
  • iPhone/iOS: U kunt de app hier downloaden.

Informatie over tekenbeet en hersen(vlies)ontsteking vindt u ook bij het RIVM.

De informatie over tekenbeet en de ziekte van Lyme is gebaseerd op de wetenschappelijke richtlijn voor huisartsen, de NHG-Behandelrichtlijn Tekenbeet en erythema migrans.

Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.