Ik ben hees

In het kort

In het kort

  • Heesheid komt vaak door een keelontsteking of verkeerd stemgebruik.
  • Het gaat meestal vanzelf over.
  • Medicijnen helpen niet.
  • Geef de stem rust: schreeuw niet, fluister niet.
  • Probeer niet te kuchen, hoesten en de keel te schrapen.
  • Bezoek uw huisarts:
    • als u 3 weken hees bent en rookt en/of veel alcohol gebruikt
    • als u 3 weken hees bent en ouder dan 50 bent
    • als u 6 weken hees bent en de adviezen niet hebben geholpen
Wat merk ik

Wat is heesheid?

Bijna iedereen is wel eens hees. We noemen dit ook wel stemklachten:

  • U klinkt schor, krakerig of niet helder.
  • Uw stem klinkt minder hard
  • Uw stem voelt vermoeid. 
  • Misschien komt er helemaal geen geluid meer als u praat: u bent uw stem kwijt.
Wat is het

Hoe ontstaat heesheid?

Heesheid komt doordat de stembanden niet goed trillen:

  • De stembanden liggen tussen de keel en de luchtpijp.
  • Ze trillen als er lucht langskomt. Dit veroorzaakt geluid: de stem.
  • Verschillende oorzaken kunnen de trilling van de stembanden verstoren.
  • Als de stembanden niet goed trillen, klinkt u hees.
Oorzaken

Wat zijn oorzaken van heesheid?

Heesheid komt vaak door:

  • Keelontsteking, bijvoorbeeld door een verkoudheid.
  • Verkeerd of veel gebruik van de stem:
    • schreeuwen en gillen bij een concert of sportveld
    • veel fluisteren
    • vaak de keel te schrapen of kuchen
    • een beroep of hobby waarbij u uw stem heel veel gebruikt. Bijvoorbeeld als zanger, docent, telefoniste of sportcoach. 
  • Roken. Sigarettenrook beschadigt de stembanden.
  • Emoties, stress en spanning. Uw lichaam is gespannen. De spieren in en rond uw keel zijn dit dan ook. 

Andere oorzaken die minder voorkomen zijn:

  • Een knobbeltje of poliep op de stembanden. Dit zijn goedaardige verdikkingen op de stembanden. Ze kunnen komen door verkeerd gebruik van de stem.
  • Brandend maagzuur (reflux). Het zuur beschadigt de stembanden.
  • Astma of allergie.
  • Ouderdom. De stembanden en keelspieren verslappen. De stem wordt hierdoor anders.
  • Een keel- of halsoperatie. Heesheid kan komen door de operatie zelf. Of door het pijpje dat in de keel gaat bij narcose.
  • Medicijnen: bijvoorbeeld ontstekingsremmers om in te ademen, plaspillen, schildkliermedicijnen of medicijnen bij urineverlies.

Oorzaken die heel weinig voorkomen zijn onder andere keelkanker. Dit komt vooral voor bij mensen die roken en (veel) alcohol drinken.

Kan het kwaad?

Kan heesheid kwaad?

Heesheid kan meestal geen kwaad.

Adviezen

Wat kunt u zelf doen bij heesheid?

U kunt zelf veel doen als u last heeft van heesheid:

  • Geef uw stem rust. Praat zo weinig mogelijk. Lukt dit niet? Praat dan gewoon en rustig.
  • Fluister en schreeuw niet.
  • Probeer niet te kuchen en hoesten.
  • Adem zo veel mogelijk door uw neus. Het slijmvlies in uw keel droogt dan minder uit.
  • Als u rookt: probeer te stoppen
  • Zorg dat u niet in rokerige ruimtes bent. 
  • Drink liever geen alcohol.
     
  • Kijk voor adviezen bij een keelontsteking bij ik heb keelpijn.
  • Als u last heeft van brandend maagzuur, kijk dan voor informatie en adviezen bij ik heb refluxklachten
  • Heeft u veel stress of spanning? Probeer te ontdekken waardoor dit komt. Zoek naar manieren om te ontspannen. Voor meer informatie en advies kijk bij ik wil beter omgaan met stress
  • Gebruikt u een ontstekingsremmer (corticosteroïden) die u inademt? Dit kan helpen:
    • Spoel na het inhaleren de mond met water.
    • Spuug dit uit.
    • Neem nog een slok water en slik dit door.
Medicijnen

Helpen medicijnen bij heesheid?

Er zijn geen medicijnen die helpen bij heesheid.

Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder bij heesheid?

Bent u hees door een keelonsteking? Dan is de heesheid vaak binnen 3 weken over.

Gebruikt u uw stem verkeerd of heel veel? Dan kan het langer duren voordat de heesheid minder wordt. Volgt de adviezen op. Soms kunnen adviezen en oefeningen van een logopedist helpen. U kunt zelf naar een logopedist gaan. De huisarts kan u ook verwijzen. 

Wanneer bellen

Wanneer contact opnemen met de huisarts bij heesheid?

Oudere leeftijd, roken en alcohol verhogen het risico op keelkanker. Ga daarom voor onderzoek naar uw huisarts als u:

  • 3 weken hees bent en ouder dan 50
  • 3 weken hees bent en rookt
  • 3 weken hees bent en veel alcohol drinkt

Neem ook contact op met uw huisarts:

  • als u denkt dat de heesheid door uw medicijnen komt
  • als u 6 weken hees bent zonder dat u weet hoe het komt
  • als u 6 weken hees bent en de adviezen niet helpen

Soms is verwijzing naar de keel-neus-oorarts (KNO-arts) nodig. De huisarts kan namelijk niet diep in de keel kijken naar de stembanden. De KNO-arts kan dit wel met een speciale camera (laryngoscoop).

Meer informatie

Meer informatie over heesheid

De informatie over heesheid is gebaseerd op:

  • het boek Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk. Auteur: J.A.H. Eekhof. Verschijningsdatum: 2013. 
  • de richtlijn Stemklachten van de Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.