Ik kies voor chemotherapie bij darmkanker

In het kort

In het kort

  • Chemotherapie is een behandeling met medicijnen die kankercellen doden.
  • U krijgt het na of voor een operatie. Ook als u niet meer kunt genezen kunt u chemotherapie krijgen.
  • U krijgt meestal een combinatie van tabletten en infusen met chemotherapie.
  • Voor de chemotherapie kunt u het beste:
    • stoppen met roken
    • gezond eten
    • genoeg bewegen
    • uw gebit laten controleren door de tandarts
  • Chemotherapie kan veel bijwerkingen hebben, zoals misselijkheid en vermoeidheid.
  • Tegen een aantal bijwerkingen kunt u medicijnen gebruiken.
Wat is het

Wat doet chemotherapie bij darmkanker?

Chemotherapie is een behandeling met medicijnen. De medicijnen doden de kankercellen. U krijgt de medicijnen via een infuus, met tabletten of een combinatie van beide.

De medicijnen beschadigen niet alleen de kankercellen. Ook gewone lichaamscellen kunnen beschadigen door chemotherapie. Daardoor kunt u tijdelijk last krijgen van bijwerkingen, zoals haaruitval, ontstekingen, tintelingen in handen en voeten, diarree of bloedarmoede.

Chemotherapie is vaak een zware behandeling. Daarom zitten er in het schema van de chemobehandelingen ook dagen waarop u geen medicijnen krijgt (rustperioden).

Chemotherapie kan op verschillende momenten in de behandeling nuttig zijn:

  • voor een operatie waarbij de tumor of uitzaaiingen worden weggehaald: een kleinere tumor kan beter weggehaald worden
  • na de operatie waarbij de tumor is weggehaald: om onzichtbare uitzaaiingen te doden
  • als remmende behandeling als genezing niet meer mogelijk is: tegen klachten
Voorbereiding

Voorbereiding op chemotherapie

Chemotherapie geeft een risico op bijwerkingen. Als uw organen minder goed werken, neemt het risico op bijwerkingen toe. Daarom krijgt u onderzoeken om te kijken of uw lever, nieren en hart de chemotherapie aan kunnen. Bijvoorbeeld bloedonderzoek.
Denkt de arts dat chemotherapie geschikt is voor u, dan heeft u eerst een gesprek. Daarin bespreekt u onder andere:

  • Waarom de arts denkt dat chemotherapie geschikt is voor u. Uiteraard kunt u zelf beslissen of u de behandeling wel of niet wilt.
  • Wat de voor- en nadelen zijn van chemotherapie.
  • Welke middelen u krijgt en op welke manier: tabletten en/of infusen.
  • Welke bijwerkingen u kunt verwachten en wat u daar aan kunt doen. Door chemotherapie kunt u bijvoorbeeld minder vruchtbaar worden. Wilt u nog kinderen krijgen? Dan vertelt de arts u wat uw mogelijkheden zijn. U kunt misschien eicellen of spermacellen laten invriezen.

Wat kunt u zelf doen als voorbereiding op de chemotherapie?

  • Laat uw gebit controleren door de tandarts.
    Chemotherapie kan irritatie, pijn en wondjes in de mond veroorzaken. Het is belangrijk dat u mond en gebit gezond zijn voordat u aan de chemotherapie begint.
  • Probeer voor de chemotherapie in een zo goed mogelijke conditie te zijn.
    • Stop met roken.
    • Beweeg voldoende. Een fysiotherapeut kan u helpen om genoeg te bewegen. Ook tijdens chemotherapie is beweging goed.
    • Eet gezond. Het is belangrijk dat u genoeg voedingsstoffen binnen krijgt. Wanneer u te veel afvalt, kunt u ondervoed raken. U kunt advies krijgen van een diëtist.
Voor een operatie

Chemotherapie voor een operatie bij darmkanker

Chemotherapie voor de operatie is geen standaardbehandeling. Soms krijgen mensen met darmkanker toch het advies om voor een operatie voor chemotherapie te kiezen. 

  • Bijvoorbeeld als de chirurg denkt dat de tumor moeilijk te verwijderen is uit de darm. De kans bestaat dan dat er weefsel met kwaadaardige cellen achterblijft. De tumor kan dan na verloop van tijd terugkomen. Door chemotherapie wordt de kans daarop kleiner.
  • Ook voor het weghalen van uitzaaiingen in de lever of de longen kan chemotherapie zinvol zijn.

Het is nog niet duidelijk geworden uit onderzoek of chemotherapie voor een operatie een positief effect heeft. Daarom wordt een tumor meteen geopereerd als dat mogelijk is. U kunt de voor- en nadelen van chemotherapie met uw arts bespreken. Dat kan u helpen een keuze te maken.

Na de operatie

Chemotherapie na de operatie bij darmkanker

Meestal kiezen artsen voor een combinatie van infusen met oxaliplatin en tabletten met capecitabine .

  • U krijgt 1 keer per 3 weken een infuus in het ziekenhuis.
  • Na het infuus slikt u 14 dagen tabletten.
  • Daarna gebruikt u 1 week geen medicijnen.
  • In totaal doet u dit 4 tot 8 keer. Dit hoort u van de arts.

De totale behandeling duurt in totaal dus 3 tot 6 maanden.

Werkt het goed?

  • Heeft u uitzaaiingen naar de lymfeklieren (stadium III)? Dan vergroot chemotherapie na de operatie uw kans op genezing:
    • Zonder chemotherapie genezen gemiddeld 57 van de 100 mensen.
    • Met chemotherapie genezen gemiddeld 72 van de 100 mensen.
  • Heeft u darmkanker zonder uitzaaiingen? Dan is niet duidelijk of chemotherapie een positief effect heeft.
  • Heeft u endeldarmkanker zonder uitzaaiingen? Dan is ook niet duidelijk of chemotherapie een positief effect heeft
    Zijn er geen uitzaaiingen maar is er wel een grote kans dat de ziekte terugkomt? Bijvoorbeeld als de tumor in de bloedvaten of lymfeklieren is gegroeid? Dan raadt uw arts u misschien toch aan om voor chemotherapie te kiezen. U bespreekt samen de voor- en nadelen.

capecitabine

Capecitabine is een kankerremmende stof (cytostaticum). Het remt de groei van sommige tumoren.

Artsen schrijven het voor als chemotherapie (chemokuur) bij kanker van de dikke darm, de endeldarm en het rectum (het laatste deel van de endeldarm), bij maagkanker of borstkanker.

Bron: Apotheek.nl
Tegen klachten

Chemotherapie als genezing niet meer mogelijk is

Als darmkanker niet meer te genezen is, kan een behandeling met chemotherapie uw leven verlengen. Ook kan chemotherapie ervoor zorgen dat u minder klachten heeft.

De therapie bestaat vaak uit een van de volgende combinaties:

  • alleen tabletten met capecitabine
  • een combinatie van infusen met irinotecan of oxaliplatin en tabletten met capecitabine
  • een combinatie van infusen met irinotecan of oxaliplatin en infusen met 5-FU en leucovorin

Chemotherapie kan ook in combinatie met doelgerichte therapie worden gegeven. Dit is een behandeling met afweerstoffen (antilichamen) die in het laboratorium zijn nagemaakt.

capecitabine

Capecitabine is een kankerremmende stof (cytostaticum). Het remt de groei van sommige tumoren.

Artsen schrijven het voor als chemotherapie (chemokuur) bij kanker van de dikke darm, de endeldarm en het rectum (het laatste deel van de endeldarm), bij maagkanker of borstkanker.

Bron: Apotheek.nl

irinotecan

Irinotecan is een kankerremmende stof (cytostaticum).

Artsen schrijven het voor als chemotherapie (chemokuur) bij verschillende vormen van kanker.

Bron: Apotheek.nl
Bijwerkingen

Bijwerkingen van chemotherapie

Chemotherapie kan bijwerkingen geven. Welke bijwerkingen u krijgt, hangt onder andere af van de middelen die u krijgt. Het gaat bijvoorbeeld om:

  • Misselijkheid, buikpijn, diarree en overgeven. Hier krijgt u medicijnen tegen. Probeer bij diarree per dag 2 liter te drinken. Anders kunt u problemen met uw nieren krijgen.
  • Vermoeidheid. U kunt nog weken tot maanden na de behandeling moe blijven. Probeer wel te bewegen om te voorkomen dat uw conditie achteruit gaat. Een fysiotherapeut kan u hierbij helpen.
  • Verminderde werking van de lever. Uw bloed wordt daarop onderzocht. Pas als de lever heel slecht werkt, merkt u het. Bijvoorbeeld door extreme vermoeidheid, een ziek gevoel en een gele huid en geel oogwit (geelzucht). Uw arts kan u een ander middel voorschrijven of de dosis verlagen.
  • Ontstekingen in de mond. Poets 2 tot 4 keer per dag uw tanden. Lukt poetsen niet goed? Vraag de arts dan om een mondspoeling met chloorhexidine.
  • Zenuwklachten, zoals tintelingen, krachtverlies of minder gevoel in handen en voeten. Het kan helpen om contact met kou en koud eten en drinken te vermijden. Bespreek de klachten met uw arts. Soms is een behandeling met andere middelen mogelijk.
  • Een grotere kans op infecties door een verzwakt afweersysteem. Neem contact op met uw arts als u koorts heeft.
  • Verminderde vruchtbaarheid. Chemotherapie kan de werking van de eierstokken onderdrukken. Daardoor is het soms niet meer mogelijk om na de chemotherapie zwanger te worden. Bij mannen kan de aanmaak van sperma minder zijn. Dit kan na de chemotherapie wel verbeteren.
  • Haarverlies.

Dit overzicht is niet compleet. Er zijn nog meer bijwerkingen mogelijk.

De meeste bijwerkingen zijn na 2 tot 9 maanden na de laatste kuur over. U kunt nog wel langere tijd moe zijn.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder na chemotherapie?

Chemotherapie na de operatie

Kort na de laatste chemo gaat u naar de arts in het ziekenhuis. U vertelt hoe het gaat. Ook krijgt u een bloedonderzoek en misschien nog een echo of een scan.

Darmkanker kan terugkomen. Daarom blijft u de eerste jaren onder controle. U krijgt de volgende onderzoeken:

  • Bloedonderzoek. De hoeveelheid CEA in uw bloed wordt bepaald. Sommige tumoren maken dit stofje aan.
  • Kijkonderzoek van de darm (coloscopie). U krijgt dit de rest van uw leven minstens 1 keer in de 5 jaar.
  • Echografie van de lever of een CT-scan van uw buik:
    • in het 1e jaar na de operatie: 2 keer
    • in het 2e jaar na de operatie: 1 of 2 keer
    • daarna 1 keer per jaar tot 5 jaar na de operatie

Chemotherapie voor de operatie

Krijgt u na de chemotherapie nog een operatie? Dan hoort u van de arts of verpleegkundige hoe het verder gaat. U krijgt in ieder geval nog een afspraak met de anesthesioloog. Lees hier verder over de operatie bij darmkanker of endeldarmkanker.

Meer informatie

Meer informatie over darmkanker

Wilt u meer weten over darmkanker dan kunt u aanvullende betrouwbare informatie vinden op de website van:

    Voor contact met lotgenoten kunt u terecht bij de Stichting voor Patiënten met Kanker aan het Spijsverteringskanaal.

    Met behulp van de patiëntenwijzer darmkanker kunt u zoeken naar de zorgaanbieder die het best bij uw wensen past.

    De informatie over darmkanker is gebaseerd op de richtlijn Colorectaal carcinoom (2016). 

    Laatst herzien op

    Vond u deze informatie nuttig?

    Vond u deze informatie nuttig?
    Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
    Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.