Ik heb actinische keratose

In het kort

In het kort

  • Bij actinische keratose zitten er ruwe plekjes op uw huid.
  • Vooral op de huid waar jarenlang veel zonlicht op is gekomen.
  • Voorbeelden van behandeling zijn
    bevriezen met stikstof en insmeren met 5-fluoro-uracilcrème (5FU).
  • Bent u behandeld? Controleer zelf uw huid om de 3 maanden.
  • Zorg dat uw huid niet teveel in de zon komt.
  • Gebruik een zonnebrandcrème met minimaal factor 30. 
Wat is het

Wat is actinische keratose?

Actinische keratose is een huidaandoening met onregelmatige ruwe plekjes op uw huid. Deze ruwe plekjes zitten vooral op huid waar jarenlang veel zonlicht op is gekomen, zoals uw hoofd, gezicht, uw handen en onderarmen. 

Van de mensen die ouder zijn dan 50 jaar krijgt 1 op de 3 actinische keratose.

Actinische keratose is goedaardig, maar kan geleidelijk veranderen in plaveiselcelkanker. Per plekje is de kans hierop minder dan 1 procent per jaar. 
Een plekje kan ook vanzelf weggaan, maar komt dan toch vaak weer terug. 

Wat merk ik

Wat zijn de verschijnselen van actinische keratose?

Bij actinische keratose kan het om 1 plekje gaan, maar vaak zijn er ook meerdere plekjes tegelijk. 

De plekjes zijn niet mooi rond, maar hebben onregelmatige randen. Ze kunnen allerlei verschillende vormen hebben. De plekjes liggen op de huid en voelen ruw aan. De plekjes zijn huidkleurig, lichtbruin, soms roze of donkerder dan uw eigen huidskleur. U kunt wittige randjes, schilfers, velletjes of korstjes zien. Korstjes en schilfers kunnen vanzelf loslaten.

Meestal voelt u niets van actinische keratose, maar het kan soms ook jeuken.

Actinische keratose zit vooral op huid waar jarenlang veel zonlicht op is gekomen, zoals:

  • neus
  • wenkbrauw
  • ooglid
  • jukbeen
  • oor
  • lip
  • voorhoofd
  • bovenop een kaal hoofd
  • handen en onderarmen
  • soms ook op onderbenen en voeten

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Oorzaken

Waardoor ontstaat actinische keratose?

De cellen in uw huid zorgen er steeds voor dat het bovenste laagje van de huid iets steviger is dan de laag daaronder. Die bovenste laag noemen we de hoornlaag van de huid. Soms is de hoornlaag niet goed opgebouwd en ontstaan er ruwe plekjes.

De kans op actinische keratose is groter als:

  • u jarenlang zonlicht direct op uw onbeschermde huid heeft gehad;
  • u veel straling van hoogtezon, zonnebank of solarium heeft gehad (opgeteld met zonnestralen buiten);
  • uw huid in het verleden vaak door de zon is verbrand;
  • u veel in de zon was in uw kinderjaren; 
  • u een lichte huid, lichte ogen, sproeten, lichtblond of rood haar heeft, en makkelijk verbrandt in de zon.
Behandeling

Behandeling van actinische keratose

Stansbiopt
Om zeker te weten of een plekje actinische keratose is wordt er soms een klein stukje uitgehaald om in het laboratorium te onderzoeken. Dit gebeurt met een klein buisje met een scherpe rand (stans). Het lijkt een beetje op een klein appelboortje. Het ronde stukje dat uit de huid wordt genomen noemen we een stansbiopt.

Behandeling
Gaat het om actinische keratose dan is het goed om de plekjes te laten behandelen. 

  • Bevriezen: dit gebeurt vaak met een wattenstaaf die gedoopt wordt in de vloeibare stikstof en dan op de actinische keratose wordt gedrukt. Het geeft een brandend, prikkend gevoel. Het huidplekje bevriest en er ontstaat soms een blaar, die na een paar dagen verdwijnt.

    Bevriezen kan ook met een stikstofspray. Hierbij wordt een heel dun straaltje stikstof naar de actinische keratose gespoten. Om de omgevende huid te beschermen wordt er meestal een hard plastic schermpje gebruikt met daarin een gaatje dat past bij de afmeting van het plekje dat behandeld moet worden.

    Bij 40 procent van de patiënten verdwijnt de actinische keratose al na 1 keer bevriezen.

  • Crème behandeling met 5FU-crème (5-fluoro-uracilcrème) is een vorm van chemotherapie op de huid. 

    U kunt deze crème zelf 2 keer per dag voorzichtig op de plekjes aanbrengen. U moet dat 4 weken volhouden. Op de plekken waar de crème zit reageert de huid heftig. Het lijkt dan tijdelijk veel erger te worden met roodheid, zwelling, korstjes, zweertjes en jeuk. Doe geen pleisters of verband over de plekjes die u insmeert. Was uw handen goed, na het insmeren. Gebruik de crème niet tijdens zwangerschap of borstvoeding. Na de 4 weken herstelt de huid. 

  • Andere smeermiddelen zijn: ingenolmebutaatgel of imiquimodcrème. 

  • Fotodynamische behandeling: ook hierbij wordt een crème (aminolevulinezuur) op de plekjes gesmeerd. Aminolevulinezuur trekt in de actinische keratose. Hierna wordt er met een speciale lamp op geschenen. Hierdoor sterven alleen de cellen van de actinische keratose af. Deze behandeling kan pijnlijk zijn. Het gebeurt meestal door de huidarts in het ziekenhuis.

  • Chemische peeling of laserbehandeling: dit zijn behandelingen die in het ziekenhuis plaats vinden. Deze behandelingen kunnen pijnlijk zijn, de kleur van uw huid veranderen en soms zelfs littekens geven.

imiquimod

Imiquimod remt de groei van cellen.

Artsen schrijven dit middel voor bij een speciaal soort genitale wratten, een vorm van kanker van de huid (basaalcelcarcinoom) en bij actinische keratose (een huidaandoening).

Bron: Apotheek.nl

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl

ingenolmebutaat

Bron: Apotheek.nl
Hoe gaat het verder?

Hoe gaat het verder na actinische keratose?

Meestal wordt actinische keratose drie maanden na de behandeling gecontroleerd. Dan is ook goed te zien of het plekje weg is.

Heeft het bevriezen niet geholpen? Dan wordt er meestal nog één keer bevroren. Eventueel kunt u in plaats daarvan starten met 5FU-crème.

Helpt de behandeling dan nog niet? Dan gaat u naar de huidspecialist. Deze zal vaak één of meerdere stukjes (stansbiopten) uit uw huid wegnemen voor verder onderzoek.

Zelfcontrole

Bij de zelfcontrole kunt u kijken of:

  • er op de plek, waar u actinische keratose had, weer rare plekjes terugkomen (knobbeltjes, verkleuringen, korstjes);
  • er met de tijd nieuwe plekjes op uw huid komen;

Vraag iemand anders eventueel om die stukken huid te controleren die u zelf niet goed kunt zien, zoals achter uw oren, achterop uw hoofd, in uw nek, op de rug, billen of achterop uw bovenbenen. 

Bescherming tegen de zon

Heeft u actinische keratose gehad? Dan is dat een reden om u voortaan goed te beschermen tegen de zon. Dat betekent:

  • niet in de volle zon zitten
  • een hoed op
  • zo nodig luchtige bedekkende kleding aan
  • een paar keer per dag goed insmeren met minimaal factor 30.

ORS

ORS is een oplossing van zouten en glucose (druivensuiker) in water.

Het wordt gebruikt bij waterdunne diarree en braken (overgeven).

Bron: Apotheek.nl
Video's

Video's

Meer informatie
Laatst herzien op

Vond u deze informatie nuttig?

Vond u deze informatie nuttig?
Heeft u nog een suggestie of opmerking? Dit is niet verplicht.
Kunt u toelichten waarom niet? Dit is niet verplicht.